Komunikacja społeczna jako narzędzie pokoju

Komunikacja społeczna jako narzędzie pokoju

Zorganizowana przez Sanktuarium Fatimskie konferencja na temat roli mediów w utrzymaniu pokoju zgromadziła 120 uczestników.

17 kwietnia w Fatimie odbył się V Dzień Komunikacji Społecznej. Konferencję zainaugurował rektor Sanktuarium Fatimskiego, który w swoim wystąpieniu podkreślił wagę i aktualność tematu tegorocznego spotkania: „Komunikacja społeczna jako narzędzie pokoju”.

„Dziś, niestety, zagadnienie pokoju ma znowu wielkie znaczenie, a Fatima mówi nam właśnie o pokoju”, powiedział ksiądz Carlos Cabecinhas, odnosząc się do zawartych w orędziu fatimskim wezwań do modlitwy o pokój oraz do troski o ludzi słabych i potrzebujących.

„Sanktuarium, w którym trwa nieustanna modlitwa o pokój, winno być także miejscem, w którym rozmawia się o pokoju”, mówiła Patrícia Duarte, dyrektorka Biura Komunikacji Społecznej jeszcze przed rozpoczęciem spotkania, tuż po wysłuchaniu przejmującej kroniki „Dzień na świecie”, którą redaktor Francisco Sena Santos z radia Antena 1 przygotował specjalnie na to wydarzenie.

Dziennikarz Rosário Lira moderował sesję otwarcia, której gośćmi byli abp Andrés Carrascosa, ambasador João Vale de Almeida i ksiądz Angelo Romano.

W sesji otwarcia głos zabrało trzech prelegentów: nuncjusz apostolski w Portugalii – arcybiskup Andrés Carrascosa, były ambasador Unii Europejskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii – João Vale de Almeida oraz ksiądz Angelo Romano, członek Wydziału Stosunków Międzynarodowych Wspólnoty Sant'Egidio. Gospodarzem panelu był Rosário Lira, dziennikarz telewizji RTP i Antena 1, który w prowadzeniu dyskusji wykorzystywał bogate doświadczenie jej uczestników w dziedzinie dyplomacji i mediacji.

Nuncjusz Stolicy Apostolskiej w Portugalii krytycznie odniósł się do „niewielkiej uwagi, jaką media poświęcają obecnemu pontyfikatowi”. Watykański dostojnik przestrzegał przed rolą algorytmów w tworzeniu „baniek informacyjnych”, które utrudniają porozumienie między osobami o odmiennych poglądach. Wezwał również media, by były „rzecznikami pokoju, zdolnymi do «rozbrajania słów» i dawania głosu tym, którzy go nie mają”, o co zresztą wielokrotnie prosił papież Leon XIV.

Portugalski dyplomata João Vale de Almeida przyznał, że media mają trudność z odcięciem się od logiki konfliktów, ponieważ wzbudzają one uwagę i ciekawość odbiorców, zwłaszcza w obecnym kontekście społecznym, w którym przemoc jest coraz bardziej trywializowana. Mówca wymienił także pewne zasady, które mogą przyczynić się do zapobiegania wojnom: perswazja i dialog między nieprzyjaciółmi, sprzyjanie kulturze negocjacji, podniesienie prestiżu instytucji międzynarodowych, większe zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego oraz niezależność mediatorów.

Ksiądz Angelo Romano ze Wspólnoty Sant'Egidio mówił o doświadczeniach osób pracujących w dziedzinie mediacji. Podkreślił przy tym znaczenie autorytetu moralnego negocjatorów, który powinien wynikać z braku jakichkolwiek innych interesów niż tylko osiągnięcie pokoju. Kapłan ostrzegał dziennikarzy przed niebezpieczeństwem bezkrytycznego powielania propagandy wojennej oraz wskazał na potrzebę właściwego ukazywania kontekstu i źródeł konfliktów.

W odpowiedzi na podsumowujące dyskusję pytanie moderatora panelu, wszyscy trzej prelegenci zgodzili się, że we współczesnym świecie, w którym wojna ponownie stała się realna, na osobach zajmujących się zawodowo przekazywaniem informacji spoczywa wyjątkowa odpowiedzialność.

Przedpołudniowy program konferencji obejmował także cztery wykłady dotyczące komunikacji społecznej jako narzędzia pokoju w sieci, w pracy, w rodzinie oraz w kontekście kryzysu.

Pokój w rzeczywistości życia codziennego

Podczas porannej sesji przedstawiono cztery 13-minutowe wykłady poświęcone komunikacji społecznej jako narzędziu pokoju w różnych dziedzinach życia codziennego: w rodzinie, w pracy, w sieci oraz w kontekście sytuacji kryzysowych.

Sandra Belo, mentorka projektu Family Coaching, podkreśliła znaczenie wzorców, jakie rodzice pozostawiają swoim dzieciom.

Patrícia Ervilha, konsultantka ds. rozwoju zawodowego i szkoleń, mówiła, że głównymi przeszkodami do osiągnięcia pokoju w miejscu pracy są zwykle różnice wieku oraz różnice kulturowe. Jako narzędzia do osiągnięcia właściwej pokojowej atmosfery w środowisku zawodowym wymieniła: przyjazne słuchanie drugiej osoby, empatię i dialog.

Docent Rita Basílio de Simões z Uniwersytetu w Coimbrze poświęciła swoje wystąpienie znaczeniu osobistej odpowiedzialności i uwagi każdego z nas dla promowania pokoju w sieci.

Podpułkownik Carlos Canatário, rzecznik GNR (Narodowa Gwardia Republikańska), podkreślał wagę odpowiedniego przygotowania, przejrzystości działań i pokory wobec rzeczywistości przed, w trakcie i po sytuacjach kryzysowych.

W sesji popołudniowej uczestnicy mogli wziąć udział w jednym z trzech warsztatów, dotyczących: sztucznej inteligencji, wystąpień publicznych i tworzenia podcastów.

Podczas spotkania zaprezentowano nowy podcast Sanktuarium Fatimskiego

Po południu uczestnicy V Dnia Komunikacji Społecznej wzięli udział w jednym z trzech warsztatów. Były one poświęcone kształceniu praktycznych umiejętności w obszarze: wystąpień publicznych (prowadząca Lia Gomes, koordynatorka Akademii Komunikacji Carla Rocha), tworzenia podcastów (prowadzący: João Santos Duarte i Tânia Pereirinha – dziennikarze portugalskiej gazety internetowej Observador) oraz sztucznej inteligencji (z Hugo Sousą, specjalistą ds. innowacji, transformacji cyfrowej, AI i przetwarzania danych).

Konferencja zakończyła się premierą nowego podcastu Sanktuarium Fatimskiego zatytułowanego „Polityka w stanie łaski”. Jego autorzy planują raz w miesiącu zapraszać polityków do refleksji i dyskusji o wzajemnych relacjach i powiązaniach świata polityki i religii.

Patrícia Duarte, dyrektorka Biura Komunikacji Społecznej Sanktuarium Fatimskiego oraz dziennikarka Vanessa Cruz prezentują nowy podcast „Polityka w stanie łaski”.